“คนเราเลือกเกิดไม่ได้ แต่เมื่อเกิดมาแล้วเลือกที่จะทำดี เลือกขีดเส้นทางชีวิตของตนเองได้”

           “เราต้องทน เราต้องทำ ถ้าไม่ทำเราก็ไม่ได้เพราะเรายากจน”

           นี้คือมนต์ขลังที่เปลี่ยนวิถีชีวิต สมภูมิ มีชาวนา จากดินเป็นดาว จากลูกลิเกบ้านนอกเป็นเรืออากาศตรีนักเรียนนอก
ร.ต.สมภูมิ มีชาวนา อาจารย์ภาควิชาคณิตศาสตร์ โรงเรียนนายเรืออากาศ อายุ ๒๖ ปี เกิดเมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๗ ที่จังหวัดพิษณุโลก เป็นพี่ชายคนโต มีน้องสาว คน ทางบ้านยากจนมาก พ่อแม่มีอาชีพเล่นลิเก ก่อนเข้าเรียน ป.๑ อยู่กับพ่อแม่ตลอด เวลาพ่อแม่ไปเล่นลิเก ร.ต.สมภูมิก็ติดตามไปด้วยเสมอ จึงได้เห็นชีวิตของลิเกว่ามีสุขทุกข์อย่างไร

           อายุ ๔-๕ ขวบได้มีโอกาสร้องเพลงหน้าเวทีก่อนลิเกเล่น โดยร้องคู่กับน้องสาว คนถัดมา ได้เงินคืนละประมาณ ๑๐๐ บาทก็มอบให้ยายหรือพ่อแม่ เมื่อโตขึ้นถ้ามีเวลาว่างก็มาช่วยร้องเพลงหรือเล่นลิเกเป็นตัวประกอบ

           พอถึงวัยเข้าเรียน ป.๑ พ่อแม่ก็นำไปฝากให้อยู่กับตายาย แล้วพ่อแม่ก็เดินสายไปเล่นลิเกตามหมู่บ้าน นานๆ ก็จะมาเยี่ยมสักครั้ง มีเงินมาให้บ้าง ไม่มีบ้าง สิ่งที่พบเห็นนี้ทำให้ ร.ต.สมภูมิฉุกคิดขึ้นมาว่า ลิเกเป็นอาชีพที่เหนื่อยยากลำบาก ต้องอดหลับอดนอน หน้าฝนก็ไม่มีงานแสดง แถมบางคนก็ดูถูกว่าเต้นกินรำกิน ความลำบากและอนาคตที่ไม่แน่นอนของอาชีพลิเกนี้เองที่ผลักดันให้ขยันเรียน เพราะถ้าไม่ขยันเรียนก็ต้องเล่นลิเกแน่นอน ถ้าตั้งใจเรียน เรียนดี ประพฤติดี ก็มีโอกาสเจริญก้าวหน้า หรือมีคนช่วยเหลือสนับสนุน

           ความคิดอยากเรียนหนังสือเกิดขึ้นเองไม่มีใครแนะนำสั่งสอน คนในครอบครัว ของ ร.ต.สมภูมิ ไม่ว่าพ่อแม่ หรือตายาย ไม่มีใครเรียนสูงเลย พอจบชั้นประถมก็ทำงานกันหมด ดังนั้น ถ้า ร.ต.สมภูมิไม่เรียนหนังสือ ผู้ใหญ่ในครอบครัวก็ไม่บังคับ เพราะเห็นว่าเป็นผู้ชายแม้ไม่เรียนก็คงหากินได้ ตอนอยู่กับตายาย ยายจะปลูกฝังให้มีความกตัญญู ขยัน อดทน และรู้จักทำงานบ้าน ดังนั้นแม้จะยังเด็ก แต่ ร.ต.สมภูมิก็รับจ้างทำงานเล็กๆ น้อยๆ เช่น ซักผ้า ดายหญ้า เพื่อหาเงินเรียนและเป็นการแบ่งเบาภาระของยายกับตา

           ในเรื่องการคบหากับเพื่อน ถ้ามีเพื่อนบางคนมาชักชวนไปเที่ยว หรือทดลอง สิ่งที่ไม่ดี ซึ่งเป็นอบายมุข ก็ไม่คล้อยตามเพื่อน เพราะคิดว่าเราเป็นลูกคนโต เป็นผู้ชายคนเดียว ถ้าเกเรหรือเสียคน ก็ทำให้คนที่เรารักคือพ่อแม่ต้องเสียใจ และทำให้น้องๆ ขาดที่พึ่ง

           ผลการเรียนชั้นประถมก็แค่สอบผ่าน เมื่อเรียนมัธยมที่โรงเรียนพิษณุโลกศึกษา ก็เริ่มเป็นผู้ใหญ่ เห็นโลกกว้างขึ้น เห็นความเป็นอยู่ของคนรอบข้าง คนที่เกเร เกียจคร้านก็หมดอนาคต จึงมีจิตสำนึกและความรู้จักผิดชอบดีขึ้น ขยันและอดทนมากขึ้น ทำให้ผลการเรียนดีขึ้น ในช่วงนี้ ร.ต.สมภูมิรับจ้างส่งหนังสือพิมพ์เช้าเย็นเป็นประจำ รับจ้างแบกเหล็ก ขนปูน และทำงานก่อสร้างเป็นครั้งคราว

            กิจวัตรประจำวันขณะเรียนมัธยม คือ เลิกเรียนบ่าย ๔ โมงก็ไปรับหนังสือพิมพ์ที่ร้าน ขี่จักรยานไปส่งตามที่ต่างๆ ส่งเสร็จกลับถึงบ้านประมาณ ๓ ทุ่ม ก็ทำงานบ้าน ล้างจาน ถูบ้าน กว่าจะได้กินอาหารมื้อเย็นซึ่งเป็นมื้อหลักก็ประมาณ ๔ ทุ่ม จากนั้น ก็อาบน้ำ ซักผ้า ถ้ามีผ้ามากก็จะแบ่งส่วนหนึ่งไปซักตอนเช้า ๕ ทุ่มจึงเริ่มอ่านหนังสือทำการบ้าน เข้านอนตี ๑-๒ เมื่อใกล้สอบบางคืนจะอ่านหนังสือทั้งคืนไม่ได้นอนเลย ช่วงปิดเทอมจึงจะได้นอนมาก ตื่นตี ๔ ครึ่ง ซักผ้า หุงข้าวทิ้งไว้ให้ตายาย แล้วไปส่งหนังสือพิมพ์โดยไม่ได้กินข้าวเช้าเลย มื้อกลางวันก็ได้กินเป็นบางมื้อที่เพื่อนพาไปเลี้ยง หรือบางครั้งลูกค้าให้รางวัล ก็จะซื้อบะหมี่สำเร็จรูป ซื้อขนมกิน กลางวันถ้าง่วงมากก็หาเวลานอนประมาณชั่วโมงเศษ เป็นเช่นนี้อยู่หลายปี

           เมื่ออยู่ ม.๕ อาจารย์ทราบข่าวความยากจนของ ร.ต.สมภูมิ จึงให้ทุนอาหารกลางวัน และแนะนำให้ลองสอบเข้าโครงการช้างเผือกของกองทัพอากาศ ซึ่งให้โอกาสแก่เด็กต่างจังหวัดที่ยากจน แต่เรียนดี ประพฤติดี และอยากเป็นทหารอากาศถ้าสอบผ่านจะได้รับสวัสดิการ คือ มีรถรับส่ง (ไปกรุงเทพฯ) ที่พัก อาหารค่าสมัครสอบเข้าเตรียมทหาร ทุกอย่างฟรี

           ด้วยความเพียรที่สม่ำเสมอ (ไม่ใช่ขยันแค่ก่อนสอบ) ร.ต.สมภูมิจึงสอบเข้าโครงการช้างเผือกและสอบเข้าโรงเรียนเตรียมทหาร (เหล่าทหารอากาศ) ได้ถึงสอบได้แต่ก็ไม่มีค่าใช้จ่ายในการมอบตัว เมื่อ พล.อ.อ.เกษม ทวีวัฒน์ ได้ทราบเรื่อง เพียงแค่เห็นหน้า ร.ต.สมภูมิ ท่านก็เมตตาออกให้ ตอนมอบตัวเข้าโรงเรียนนายเรือ อากาศ คณะกรรมการโรงเรียนนายเรืออากาศก็ช่วยกันเรี่ยไรเงินให้

            เมื่ออยู่โรงเรียนนายเรืออากาศ ในช่วงวันหยุด ร.ต.สมภูมิก็ยังไปช่วยร้องเพลงโดยที่ผู้ชมไม่ทราบว่าเขาเป็นนักเรียนนายเรืออากาศ เรียนได้ ๑ ปี ก็สอบชิงทุนของกองทัพอากาศไปเรียนที่ออสเตรเลีย ๔ ปี (ภาษาอังกฤษ ๑ ปี ปริญญาตรี ๓ ปี)

           ก่อนไปเมืองนอก ร.ต.สมภูมิกลับบ้านไปกราบลาพ่อแม่ แต่ไม่พบเพราะไปเล่นลิเกกันหมด จึงฝากข่าวไว้กับเพื่อนบ้านและพวกแม่ค้า และขอร้องว่า ถ้าพ่อแม่ ของตนมายืมเงินหรือซื้อของเชื่อ ขอให้ช่วยเหลือไปก่อน กลับมาแล้วจะใช้คืนให้

           การเรียนที่เมืองนอกต้องขยันกว่าการเรียนในเมืองไทย เพราะใช้ภาษาอังกฤษ เวลาอ่านก็ต้องใช้ความเพียรเป็น ๒-๓ เท่าของฝรั่ง นอกจากเรียนวิชาทั่วไป ยัง ต้องเรียนและฝึกวิชาทหารด้วย ทำให้ร่างกายอ่อนเพลีย บางครั้งอ่านหนังสือจนหลับคาโต๊ะโดยไม่รู้ตัว บางวันก็ต้องทำการบ้านจนถึงเช้า แล้วนอนกลางวันในชั่วโมงที่ว่าง บางครั้งถ้ารู้สึกท้อ ร.ต.สมภูมิจะนึกถึงหน้าพ่อแม่ คิดว่า ท่านได้เหนื่อย เพื่อเรามามาก นึกถึงความหลังที่เคยเก็บของเก่าขายกับพ่อ ต้องตื่นกันแต่เช้าเอาของไปเร่ขาย ต้องเหนื่อยยาก ต้องตากแดด ต้องร้องป่าวประกาศ ในตอนนั้น ร.ต.สมภูมิจะอาย แต่พ่อไม่อาย ความลำบากของพ่อเป็นแรงบันดาลใจให้ ร.ต.สมภูมิ เกิดความเพียร ที่จะทำเพื่อพ่อ เพื่อครอบครัว The Australian Defence Force Academy วัดผลการเรียนเป็นเปอร์เซ็นต์ ได้ ๕๐ เปอร์เซ็นต์จึงสอบผ่าน ๖๕ เปอร์เซ็นต์ได้ป้ายแดง (รางวัลเรียนดีอันดับ ๒) ๗๕ เปอร์เซ็นต์ได้ป้ายดำ (รางวัลเรียนดีอันดับ ๑) ร.ต.สมภูมิเรียน ๓ ปีก็จบปริญญาตรี (เอกคอมพิวเตอร์และคณิตศาสตร์ประยุกต์) ได้รับรางวัลป้ายแดงทุกปี ขณะที่เรียนก็ใช้จ่ายอย่างประหยัด จึงมีเงินเหลือทั้งหมดเกือบสองล้านบาท นำมาชำระหนี้สิน ซื้อบ้านจัดสรร ๑ หลังพร้อมที่ดินและซื้อที่ดินเปล่า ๓ แปลงให้ครอบครัว ซื้อที่ดินเปล่าให้ตนเอง ๑ แปลง

(จากการสัมภาษณ์ ร.ต.สมภูมิ มีชาวนา)