สามเณรเห็นเหมืองน้ำแห่งหนึ่ง จึงได้เรียนถามพระสารีบุตรว่า

"สิ่งนี้เขาเรียกว่าอะไร มีไว้ทำอะไร ขอรับ"

พระสารีบุตรตอบว่า "เขาเรียกว่าเหมือง มีไว้สำหรับไขน้ำเข้าไปในนาข้าว"

สามเณรถามต่อว่า "น้ำมีจิตไหม ขอรับ"

พระเถระตอบว่า "ไม่มีจิต"

สามเณรเกิดความคิดว่า

"ถ้าคนทั้งหลายไขน้ำซึ่งไม่มีจิต เข้าไปสู่ที่ที่ตนปรารถนา แล้วทำการงานได้ เหตุไฉนคนซึ่งมีจิตแท้ๆ จะไม่อาจทำจิตของตนให้เป็นไปตามอำนาจ แล้วบำเพ็ญสมณธรรม"


คาถาธรรมบท ทัณฑวรรค - ผู้มีวัตรงาม ย่อมฝึกตน
อันคนไขน้ำทั้งหลายย่อมไขน้ำ
ช่างศรทั้งหลายย่อมดัดลูกศร
ช่างถากทั้งหลายย่อมถากไม้
ผู้สอนง่ายทั้งหลาย ย่อมฝึกตน

นี่คือตัวอย่าง

รู้ โดยอาศัยความคิด

การรู้จักนำประโยชน์ หาประโยชน์ จากความคิด มาใช้

ความคิดกุศล นับว่ามีประโยชน์ จำเป็นอยู่แล้ว

แม้นแต่ ความคิดอกุศล ก็ยังจำแนก ออกได้

ว่า อกุศลใด ที่นำไปสู่อบาย อกุศลใด ที่ไม่นำไปสู่อบาย

ไม่ใช่คิดดับๆๆๆๆๆ แต่หาประโยชน์ หาความรู้ ใดๆ หาหนทาง ปฎิบัติ จาก ความคิด ไม่ได้เลย

ท่านสามเณร ไม่ต้องเห็น เงาปฎัก เห็นความทุกข์
ก็ ยังเร่งฝึกตน

ยิ่งกว่า ยอดม้าอาชาไนย ยิ่งกว่ายอดบุรุษอาชาไนย เสียอีก