อัฐิธาตุหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต

สำหรับเรื่องอัฐิของท่านพระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต กลายเป็นพระธาตุ ซึ่งท่านพระอาจารย์หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน ท่านได้เขียนไว้ในหนังสือ “ประวัติท่านพระอาจารย์มั่น ภูริทัตตเถระ” ดังนี้

จนกาลล่วงไปแล้ว ๔ ปี คุณวัน คมนามูล เจ้าของร้านศิริผลพานิชและโรงแรมสุทธิผล จังหวัดนครราชศรีมา ไปถวายผ้าป่าที่จังหวัดสกลนคร ได้รับแจกอัฐิส่วนบนของท่านพระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต ชิ้นหนึ่ง จากเจ้าอาวาสวัดสุทธาวาส ซึ่งเป็นวัดที่ท่านพระอาจารย์มั่นมรณภาพ กลับมาถึงบ้าน ได้อัญเชิญอัฐิชิ้นนั้น รวมลงอยู่ในผอบอันเดียวกันกับที่บรรจุอัฐิท่านพระอาจารย์อยู่แล้ว ตั้งแต่สมัยได้รับแจกมาจากงานศพของท่าน พอเปิดผอบออกมาเท่านั้น สิ่งที่ไม่เคยคาดฝันก็ปรากฏขึ้นในผอบนั้น คืออัฐิชุดแรกที่ได้รับแจกไปจากงานศพของท่านนั้น ได้กลายเป็นพระธาตุเสียหมด เจ้าของเกิดความอัศจรรย์จนตัวแทบลอย เมื่อเห็นเหตุการณ์เข่นนั้น จึงให้คนไปดูอัฐิส่วนที่เก็บไว้ที่โรงแรมสุทธิผลอีก ที่นั้นก็กลายเป็นพระธาตุเช่นกันอีก รวมทั้งสองแห่ง จึงเป็นพระธาตุ ๓๔๔ องค์ ยังเหลือติดผอบอยู่บ้างเป็นผงๆเล็กน้อย ต่อมาไม่นานนักจำนวนผงเหล่านั้น ก็ได้กลายเป็นพระธาตุเสียจนหมดอีก และนี้จึงเป็นรายแรกที่ปรากฏความอัศจรรย์ จากอัฐิกลายเป็นพระธาตุ

จากนั้นเรื่องก็เล่าลือไปทุกหนทุกแห่ง ผู้คนทราบถึงไหน ก็มาขอพระธาตุกับคุณวัน คมนามูล ไปสักการะบูชากันถึงนั่น คุณวันเองก็มีนิสัยใจบุญอยู่แล้ว จึงเห็นใจท่านที่มาขอ และแจกไปคนละเล็กละน้อย คือ คนละ ๑ องค์บ้าง และ ๒-๓ องค์บ้าง

พระธาตุท่านพระอาจารย์มั่น ยังเป็นที่น่าแปลกและอัศจรรย์อยู่หลายอย่างคือ พระธาตุ ๒ องค์ เจ้าของอธิฐานขอให้เป็น ๓ องค์ เพื่อให้ครบรัตนะ คือ พุทธ ธรรม สงฆ์ ก็กลายเป็น ๓ องค์ได้จริงๆ ผู้มีอยู่ ๒ องค์ อธิฐานขอให้กลายเป็น ๓ องค์ เช่นที่คนอื่นเขาเป็น แต่กลับรวมเป็นองค์เดียวก็มี เจ้าของเสียใจมาก มาเล่าให้ผู้เขียนฟังและขอคำชี้แจง ผู้เขียนได้อธิบายให้ทราบบ้างว่า พระธาตุท่านพระอาจารย์มั่น กลายเป็น ๓ องค์ก็ดี กลายเป็นองค์เดียวก็ดี หรือยังมิได้กลายเป็นพระธาตุเลยก็ดี ทั้งนี้ก็คืออัฐิธาตุที่ออกจากองค์ท่านอันเดียวกัน จึงไม่ควรเสียใจ การที่พระธาตุ ๒ องค์กลับกลายเป็นองค์เดียว ก็เป็นอภินิหารของท่านอยู่แล้ว เราจะหาความอัศจรรย์จากอะไรอีก แม้ผมที่ท่านปลงออก มีผู้เก็บไว้บูชาในที่ต่างๆ ก็กลายเป็นพระธาตุได้เช่นเดียวกับอัฐิซึ่งมีอยู่หลายแห่ง ที่เป็นดังที่เข้าใจว่า อัฐิ หรือ ผม ท่านที่เก็บไว้นานไป อาจจะกลายเป็นพระธาตุไปตามๆกัน ดังอัฐิท่านที่ค่อยๆ กลายเป็นพระธาตุมาเป็นลำดับนี้แล



สถานที่ละสังขารของหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต
คือตำแหน่งที่สร้างพิพิธภัณฑ์วัดป่าสุทธาวาส

หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต ละสังขารเมื่อวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๔๙๒ จึงได้มีการจัดถวายพระเพลิงศพหลวงปู่ ณ วัดป่าสุทธาวาส จ.สกลนคร ในวันอังคารที่ ๓๑ มกราคม พ.ศ. ๒๔๙๓ ภายหลังได้ก่อสร้างพระอุโบสถ ในบริเวณที่ประชุมเพลิง