วันเวลาปัจจุบัน 24 มี.ค. 2019, 07:49  



เขตเวลา GMT + 7 ชั่วโมง




กลับไปยังกระทู้  [ 10 โพสต์ ]    Bookmark and Share
เจ้าของ ข้อความ
โพสที่ยังไม่ได้อ่าน เมื่อ: 29 ธ.ค. 2009, 23:28 
 
ภาพประจำตัวสมาชิก
ออฟไลน์
Moderators-1
Moderators-1
ลงทะเบียนเมื่อ: 30 เม.ย. 2007, 17:21
โพสต์: 4149

อายุ: 0
ที่อยู่: กทม.

 ข้อมูลส่วนตัว www


รูปภาพ

เหตุผลที่ทรงเลือกภาษาปรากฤตประกาศพระศาสนา
ศาสตราจารย์พิเศษ เสฐียรพงษ์ วรรณปก ราชบัณฑิต


เคยตั้งคำถามเล่นๆ ว่า
ทำไมพระพุทธเจ้าทรงเลือกใช้ภาษาตระกูลปรากฤตสั่งสอนพระพุทธศาสนา
ไม่ทรงใช้ ภาษาพระเวท (เวทิกะ-ไวทิกะ)
ซึ่งต่อมาพัฒนาเป็นภาษาสันสฤต


และเคยตั้งคำถาม (เล่นๆ อีกเช่นกันว่า)

การที่เจ้าชายสิทธัตถะอภิเษกสมรส
และมีโอรสก่อนเสด็จออกผนวชก็ดี
การที่พระองค์ประสูติในวรรณะกษัตริย์ก็ดี
เอื้อต่อการประกาศคำสอนต่างๆให้แพร่หลายเร็วขึ้นหรือไม่

ผมก็ตอบในใจเงียบๆมานานแล้ว
วันนี้ไม่มีเรื่องอะไรจะเขียน มีเหมือนกันนึกยังไม่ออก
จึงขอนำคำตอบเงียบๆ ของผมมาตอบดังๆ
ให้อ่านกันเพลิน (อ่านธรรมะก็เพลินได้) ก่อน

ต่อคำถามแรก ทำไมพระพุทธเจ้าจึงเลือก ภาษาปรากฤต
ประกาศพระศาสนาแทน ภาษาเวทิกะ


ต้องเท้าความเล็กน้อย

สมัยพุทธกาลมีภาษาที่สื่อกันอยู่ ๒ ตระกูลใหญ่
คือ ภาษาเวทิกะ (ไวทิกะ) หรือที่คนไทยเรียกว่าภาษาพระเวท
ซึ่งต่อมากลายเป็นภาษาสันสกฤต
กับ ภาษาตระกูลปรากฤต
(ภาษาตามปกติ ภาษาตลาด ซึ่งมีหลายภาษาถิ่น หรือหลาย Dialect)


ความจริงทั้งสองภาษานี้ก็
ภาษาตระกูล อินโดยุโรป ด้วยกัน นับเป็นตระกูลเดียว
แต่เพื่อเข้าใจง่าย
จึงแบ่งว่าเป็นตระกุลเวทิกะ กับตระกูลปรากฤต

พระไตรปิฎก (พระสูตร) เล่าเหตุการณ์ครั้งหนึ่งว่า

สามเณรสองรูปเป็นบุตรพราหมณ์
มาบวชเป็นสาวกของพระพุทธองค์
พระองค์ทรงรับสั่งถามว่า สบายดีหรือ
ที่เธอทั้งสองมาบวชเป็นสาวกเรา
ถูกพวกพราหมณ์ต่อว่าเอาไหม


ทั้งสองกราบทูลว่า

ถูกพวกเขาต่อว่าหนัก หาว่าเกิดในวรรณพราหมณ์สูงส่งอยู่แล้ว
ไปเป็นศิษย์พระสมณโคดม วรรณะต่ำ วรรณะไม่บริสุทธิ์ทำไม


พระพุทธองค์จึงตรัสความเป็นมาของวรรณะทั้งหลายว่า

เกิดขึ้นเพราะอาชีพที่มนุษย์ประกอบแตกต่างกันออกไป
มิใช่เกิดจากอวัยวะส่วนต่างๆ ของพรหมอย่างที่พวกพรหมณ์เข้าใจ
และท้ายสุดตรัสว่า คนเราจะเกิดจากวรรณะไหนก็ตาม
มีความเป็นมนุษย์ทัดเทียมกัน
วรรณะมิได้เป็นตัวกำหนดดีชั่ว
การกระทำของคนนั้นที่เป็นตัวแบ่งว่า
ใครเป็นคนดี ใครเป็นคนชั่ว


หลักฐานอีกแห่งหนึ่งในพระวินัยปิฎกเล่าว่า

สาวกสองรูปซึ่งเป็นบุตรพราหมณ์เหมือนกัน
กราบทูลขอให้พระพุทธองค์อนุญาตให้เรียนพระพุทธวจนะ
ด้วยภาษาฉันท์ (ฉันทสะ)
(สองรูปนี้จะเป็นอดีตสามเณรทั้งสองข้างต้นหรือไม่ ไม่แน่ใจ)

พระพุทธองค์ไม่ทรงอนุญาต ตรัสว่า

“ภิกษุทั้งหลายเราไม่อนุญาตให้ยกพุทธวจนะ ขึ้นสู่ภาษาฉันท์
ภิกษุรูปใดขืนทำ ปรับอาบัติทุกกฏแก่ภิกษุนั้น
ภิกษุทั้งหลายเราอนุญาตให้เรียนพุทธวจนะด้วย “สกานิรุตติ”


ภาษาฉันท์ในที่นี้ท่านว่า ได้แก่ ภาษาพระเวท
ซึ่งต่อมา คือ สักกฏภาษา (ภาษาสันสกฤต)
ส่วน สกานิรุต แปลว่า ภาษาของตน
(ของพระพุทธเจ้า อันได้แก่ภาษามคธ ที่ทรงใช้สอนพระศาสนา
พระพุทธโฆษาจารย์ผู้แต่งอรรถกถาท่านอธิบายไว้อย่างนั้น)

แต่ปราชญ์หลายท่านแปลว่า ภาษาของตน (ของผู้เรียน)


สกานิรุต นี้เข้าใจตรงกันเป็นส่วนมากว่า
ได้แก่ ภาษาตระกูลปรากฤต คือภาษามาคธี (มคธ)
ซึ่งต่อมาพัฒนาเป็นภาษาบาลี (ตันติภาษา) ดังที่ทราบอยู่ในปัจจุบัน


(มีต่อ)


แก้ไขล่าสุดโดย admin เมื่อ 11 พ.ค. 2010, 18:21, แก้ไขแล้ว 1 ครั้ง

โพสที่ยังไม่ได้อ่าน เมื่อ: 29 ธ.ค. 2009, 23:32 
 
ภาพประจำตัวสมาชิก
ออฟไลน์
Moderators-1
Moderators-1
ลงทะเบียนเมื่อ: 30 เม.ย. 2007, 17:21
โพสต์: 4149

อายุ: 0
ที่อยู่: กทม.

 ข้อมูลส่วนตัว www


รูปภาพ

พูดให้รวบรัดก็ว่า สกานิรุตติ
ที่ทรงอนุญาตให้ใช้เรียนพุทธวจนะนั้น
ได้แก่ภาษาบาลีในปัจจุบันนั้นแล


ถามต่อว่า ทำไมพระพุทธองค์ทรงเลือกภาษาปรากฤต (คือบาลี ในปัจจุบัน)
ไม่เลือกภาษาเวทิกะ (ภาษาสันสกฤต)
คำตอบน่าจะเป็นดังต่อไปนี้

๑. ภาษาพระเวทใช้กันอยู่ในวงแคบ และเป็นภาษาที่ยาก

ดังที่ทราบกันแล้ว ภาษาพระเวทนั้นเล่าเรียนกันอยู่ในหมู่พราหมณ์ชั้นนำ
ไม่อนุญาตให้คนวรรณะอื่นได้ศึกษา
แม้วรรณะพราหมณ์ที่เป็นสตรีก็ไม่มีโอกาสได้ศึกษาพระเวท
อีกทั้งเป็นภาษาชั้นสูง ยากที่คนทั่วไปจะเข้าใจได้

ถ้าพระพุทธองค์ทรงใช้ภาษานี้สั่งสอนพระพุทธศาสนา
พระพุทธศาสนาของพระองค์คงจะอยู่ในวงแคบ
ไม่แพร่หลายเป็นประโยชน์แก่ “พหูชน”
ดังที่ทรงพระประสงค์ นี้เป็นมุมมองหนึ่ง


อีกมุมมองหนึ่งก็คือ

คำสอนของพระพุทธองค์คัดค้านความคิดความเชื่อของพวกพราหมณ์
ชนิดที่เรียกว่า หน้ามือเป็นหลังมือเลยทีเดียว


ไม่ว่าจะเป็นเรื่องวรรณะ เรื่องแนวทางเข้าถึงพรหมัน ค่านิยมเรื่องดีชั่ว
ตลอดจนพิธีกรรมต่างๆ ที่พวกพราหมณ์ยึดถือปฏิบัติอยู่
พระพุทธองค์ทรงคัดค้าน บางเรื่องทรงตำหนิอย่างรุนแรงอีกด้วย

ก็ในมื่อ ทรงคัดค้านความคิดความเชื่อของพวกเขาแล้ว
จะเอาภาษาคำสอนของพวกเขามาสอนคำสอนของพระองค์ก็ดูกระไรอยู่
เดี๋ยวจะถูกหาว่าไม่มีอะไรเป็นของตน ไม่มีอะไรใหม่
แล้วยังประกาศว่าพระองค์มีแนวทางใหม่ อะไรทำนองนั้น

๒. เหตุที่สองคล้ายข้อแรก

คือ ภาษาตระกูลปรากฤตเป็นภาษาที่พูดกันทั่วไป
อันเรียกว่า ภาษาชาวบ้าน ภาษาตลาด ไม่ซับซ้อน เข้าใจง่าย ตรงไปตรงมา


พระพุทธองค์ทรงมีพุทธปณิธานว่า
จะประกาศ “พรหมจรรย์” (วิถีดำเนินชีวิตอันประเสริฐ) ให้แพร่หลาย
ดังพระพุทธดำรัสตรัสตอนส่งพระสาวกอรหันต์ ๖๐ รูป
ไปประกาศพระศาสนาครั้งแรกว่า

“ภิกษุทั้งหลาย พวกเธอจงจาริกไปพื่อประโยชน์แก่คนหมู่มาก
เพื่อความสุขแก่คนหมู่มาก เพื่อสงเคราะห์โลก เพื่อประโยชน์เกื้อกูล
เพื่อความสุขแก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย
จงประกาศพรหมจรรย์อันงามในเบื้องต้น ท่ามกลาง และที่สุด
ให้บริสุทธิ์บริบูรณ์โดยสิ้นเชิง พร้อมทั้งอรรถะและพยัญชนะ”


พระปณิธานนี้จะสำเร็จก็ต้องเข้าถึงคนหมู่มาก
ด้วยภาษาที่คนหมู่มากใช้กันอยู่และเข้าใจได้ง่าย
และภาษาตระกูลปรากฤต
โดยเฉพาะแขนงมาคธิกโวหาร
(มาคธี มคธ หรือต่อมาคือบาลี)
ใช้กันมากในถิ่นที่พระพุทธองค์ทรงประกาศพระศาสนาในระยะต้นๆ
พระพุทธองค์จึงทรงเลือกใช้ภาษานี้


แน่นอนพระองค์คงทรงใช้ภาษาถิ่น แขนงอื่นด้วยตามผู้ฟัง
คือ ถ้าผู้ฟังใช้ภาษาใด ก็ทรงใช้ภาษานั้นสื่อสารธรรม
แต่ภาษาถิ่นต่างๆ ที่ทรงใช้ก็อยู่ในตระกูลปรากฤตทั้งนั้น

เพราะเหตุนี้เองคำสอนของพระพุทธองค์จึงแพร่หลายในหมู่ประชาชน
ชั่วระยะไม่นานที่ออกประกาศพระศาสนา ดังที่ทราบกันแล้ว


ทั้งหมดเป็นการเดาการหาคำตอบ ฟังดูก็เป็นคำตอบแบบขยะๆ
ไม่แหลมคม ไม่ประเทืองปัญญามากนัก แต่ก็คงไม่ไร้สาระจนเกินไปกระมังครับ
ฝากท่านคุ้ยเขี่ยต่อก็แล้วกัน เผลออาจจะเจอทองคำในกองขยะนั้นก็ได้

:b8: :b8: :b8:

(ที่มา : “เหตุผลที่ทรงเลือกภาษาปรากฤตประกาศพระศาสนา”
ใน บางแง่มุมเกี่ยวกับพระพุทธองค์ โดย ศาสตราจารย์พิเศษเสฐียรพงษ์ วรรณปก ราชบัณฑิต,
พิมพ์ที่ หจก. หอรัตนชัยการพิมพ์, พิมพ์ครั้งที่ ๑, พ.ศ. ๒๕๔๔, หน้า ๗๓-๗๗)


:b44: รวมคำสอน “อาจารย์เสฐียรพงษ์ วรรณปก”
http://www.dhammajak.net/forums/viewtopic.php?f=72&t=38913

:b44: ประวัติและผลงาน “อาจารย์เสฐียรพงษ์ วรรณปก”
http://www.dhammajak.net/forums/viewtopic.php?f=13&t=44336


โพสที่ยังไม่ได้อ่าน เมื่อ: 13 ก.พ. 2011, 21:46 
 
ภาพประจำตัวสมาชิก
ออฟไลน์
สมาชิกระดับสูงสุด
สมาชิกระดับสูงสุด
ลงทะเบียนเมื่อ: 13 มิ.ย. 2009, 09:55
โพสต์: 4062

แนวปฏิบัติ: มรณานุสสติ
อายุ: 0
ที่อยู่: ตรงปลายจมูก

 ข้อมูลส่วนตัว


:b46: สาธุอนุโมทนาค่ะ

.....................................................
~ นิพพานัง ปัจจโยโหตุ ~


โพสที่ยังไม่ได้อ่าน เมื่อ: 13 ก.พ. 2011, 23:05 
 
ออฟไลน์
สมาชิกระดับสูงสุด
สมาชิกระดับสูงสุด
ลงทะเบียนเมื่อ: 25 เม.ย. 2009, 02:43
โพสต์: 12087


 ข้อมูลส่วนตัว


:b8: :b8: :b8:


โพสที่ยังไม่ได้อ่าน เมื่อ: 05 มิ.ย. 2011, 04:56 
 
ออฟไลน์
สมาชิก ระดับ 7
สมาชิก ระดับ 7
ลงทะเบียนเมื่อ: 03 ต.ค. 2010, 09:11
โพสต์: 589


 ข้อมูลส่วนตัว


อนุโมทนาสาธุค่ะ ขอบพระคุณค่ะ :b8: :b8: :b8:

:b34:


โพสที่ยังไม่ได้อ่าน เมื่อ: 24 ก.ย. 2011, 15:40 
 
ภาพประจำตัวสมาชิก
ออฟไลน์
สมาชิก ระดับ 6
สมาชิก ระดับ 6
ลงทะเบียนเมื่อ: 28 ต.ค. 2009, 15:47
โพสต์: 417

แนวปฏิบัติ: ดูจิต
งานอดิเรก: อ่านหนังสือ
สิ่งที่ชื่นชอบ: วิปัสนา-กรรมฐาน เล่ม 1-2
ชื่อเล่น: นา
อายุ: 44
ที่อยู่: 140/19 ถ.อภัย อ.เมือง จ.กาฬสินธุ์

 ข้อมูลส่วนตัว


:b8: :b8: :b8:

.....................................................
อย่าแก้ไขคนอื่น จงแก้ไขตัวเราเอง

....................................................

เจ้าเกิดมามีอะไรมาด้วยเล่า
เจ้าจะเอาแต่สุขสนุกไฉน
เจ้ามาเปล่าแล้วเจ้าจะเอาอะไร
เจ้าก็ไปตัวเปล่าเหมือนเจ้ามา

...................................................


โพสที่ยังไม่ได้อ่าน เมื่อ: 06 ม.ค. 2012, 20:50 
 
ออฟไลน์
สมาชิก ระดับ 1
สมาชิก ระดับ 1
ลงทะเบียนเมื่อ: 23 ก.พ. 2011, 02:08
โพสต์: 45

อายุ: 0
ที่อยู่: bangkok

 ข้อมูลส่วนตัว www


ขอบคุณสำหรับความรู้

.....................................................
อย่าหลงเหยื่อ เชื่ออยาก จะยากจิต อย่าหลงติดรสเหยื่อ เชื่อตัณหา อย่าหลงนอน หลงกินสิ้นเวลา อย่าหลงว่า ชีวิตเราจะยาวนาน


โพสที่ยังไม่ได้อ่าน เมื่อ: 20 พ.ค. 2015, 11:11 
 
ภาพประจำตัวสมาชิก
ออฟไลน์
Moderators-1
Moderators-1
ลงทะเบียนเมื่อ: 24 พ.ค. 2011, 14:20
โพสต์: 5593


 ข้อมูลส่วนตัว


เท่าที่ได้เรียนรู้มา ภาษาบาลีเป็นภาษาที่ใช้กันอยู่ทั่วไป
ในจักรวาล นรก สวรรค์ พรหม มนุษย์ต้นกัปป์ (ในยุคของพระองค์)
แม้แต่มนุษย์อีก ๓ ทวีปเขาก็ยังใช้ภาษาบาลีกันอยู่

ท่านบอกว่ามนุษย์ที่เกิดมาแล้วเอาไปไว้ในหมู่ที่ไม่มีภาษาใดๆ ให้ได้ยินเลย
มนุษย์คนนี้จะพูดภาษาบาลีได้โดยอัตโนมัติ
มนุษย์ที่ตายไปก่อนหน้านี้ก็ไปเกิดในนรกบ้าง สวรรค์บ้าง พรหมบ้าง
ล้วนแล้วก็พูดภาษาบาลีกันมาแล้วทั้งนั้น ท่านจึงบอกว่าเราควรจะต้องเรียนรู้ภาษาบาลีกันไว้บ้าง
ชาติที่ไปเกิดในสวรรค์ พรหม จะได้สื่อสารกันได้สะดวก จะได้ฟังธรรมในชั้นนั้นๆ ได้

.....................................................
พระธรรมคำสอน บัญญัติ ตรัส ไว้ดีแล้ว ไม่ต้องลด ไม่ต้องเพิ่ม ไม่ต้องแก้ไข ใดๆ ทั้งสิ้น


โพสที่ยังไม่ได้อ่าน เมื่อ: 01 ก.ย. 2018, 16:19 
 
ภาพประจำตัวสมาชิก
ออฟไลน์
สมาชิก ระดับ 10
สมาชิก ระดับ 10
ลงทะเบียนเมื่อ: 08 ธ.ค. 2008, 09:34
โพสต์: 807


 ข้อมูลส่วนตัว


4Aขออนุโมทนาสาธุการค่ะ :b8: :b8: :b8:


โพสที่ยังไม่ได้อ่าน เมื่อ: 07 มี.ค. 2019, 17:21 
 
ภาพประจำตัวสมาชิก
ออฟไลน์
Moderators-2
Moderators-2
ลงทะเบียนเมื่อ: 05 มิ.ย. 2009, 10:51
โพสต์: 1859


 ข้อมูลส่วนตัว


Kiss
:b8: :b8: :b8:


แสดงโพสต์จาก:  เรียงตาม  
กลับไปยังกระทู้  [ 10 โพสต์ ] 

เขตเวลา GMT + 7 ชั่วโมง


 ผู้ใช้งานขณะนี้

กำลังดูบอร์ดนี้: ไม่มีสมาชิก และ บุคคลทั่วไป 2 ท่าน


ท่าน ไม่สามารถ โพสต์กระทู้ในบอร์ดนี้ได้
ท่าน ไม่สามารถ ตอบกระทู้ในบอร์ดนี้ได้
ท่าน ไม่สามารถ แก้ไขโพสต์ของท่านในบอร์ดนี้ได้
ท่าน ไม่สามารถ ลบโพสต์ของท่านในบอร์ดนี้ได้
ท่าน ไม่สามารถ แนบไฟล์ในบอร์ดนี้ได้

ค้นหาสำหรับ:
ไปที่:  
Google
ทั่วไป เว็บธรรมจักร